ภาวะผู้นำและอำนาจ

Get Started. It's Free
or sign up with your email address
ภาวะผู้นำและอำนาจ by Mind Map: ภาวะผู้นำและอำนาจ

1. อิทธิพล อำนาจ และอำนาจหน้าที่

1.1. อิทธิพล (Influence)

1.1.1. อํานาจซึ่งแฝงอยู่ในบุคคล ซึ่งสามารถบันดาลให้เป็นไปตามความประสงค์ เป็นอํานาจที่สามารถบันดาลให้ผู้อื่นต้องคล้อยตามหรือทําตาม เช่น อิทธิพลของดวงดาว อํานาจนอกเหนือหน้าที่

1.1.1.1. ตัวอย่าง

1.1.1.1.1. เช่น ตำรวจใช้อิทธิพลบังคับให้ยอมจ่ายเงิน

1.1.2. Daft (1999) กล่าวว่า

1.1.2.1. สัมพันธภาพระหว่างบุคคลที่ไม่ใช่การยอมจำนนและการบังคับ ซึ่งต้องมีลักษณะเป็นการยอมรับซึ่งกันและกัน (Reciprocal) ระหว่างผู้นำกับผู้ตามบุคคลในระบบความสัมพันธ์ดังกล่าว มีความต้องการการเปลี่ยนแปลง ดังนั้น ภาวะผู้นำจึงเกี่ยวข้องกับการสร้างและการพัฒนาให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่การรักษาสถานภาพเดิม (Status quo) ยิ่งไปกว่านั้นการเปลี่ยนแปลงที่ต้องการผู้นำไม่ได้เป็นผู้กำหนดแต่เป็นที่วัตถุประสงค์กำหนดร่วมกันระหว่างผู้นำและผู้ตาม อันจะก่อให้เกิดแรงจูงใจที่จะโน้มน้าวบุคคลให้มุ่งไปสู่ผลสำเร็จที่ต้องการอย่างแท้จริง

1.2. อำนาจ (Power)

1.2.1. ความหมาย

1.2.1.1. ความความสามารถในการใช้อิทธิพลต่อผู้อื่น เพื่อให้บุคคลอื่นยินยอมปฏิบัติตามความต้องการของตนเอง

1.2.2. แหล่งของอำนาจในองค์การ

1.2.2.1. ตำแหน่ง (Position Power)

1.2.2.1.1. 1.1 อำนาจหน้าที่ (Formal Authority) เป็นทางการตามกฎหมาย (Legitimate Power) สะสมได้ตามระยะเวลา อำนาจหน้าที่มี สิทธิ (Right) สามารถกำหนดกฎระเบียบการทางาน มอบหมายงาน ควบคุมดูแลการทำงานของผู้ใต้บังคับบัญชา ภายใต้ข้อกาหนดแห่งอำนาจ หน้าที่

1.2.2.1.2. 1.2 การควบคุมทรัพยากรและรางวัล (Control over resource and reward) ผู้บริหารระดับสูง จะมีอำนาจหน้าที่ในการจัดสรรทรัพยากร ให้รางวัล ให้คุณ (Reward Power) เช่น ค่าตอบแทน (ค่าจ้าง เงินเดือน ค่าตอบแทนพิเศษ) ความก้าวหน้าในอาชีพ

1.2.2.1.3. 1.3 การควบคุมกำรให้โทษ (Control over punishments) อำนาจหน้าที่ในการให้โทษ การมีโอกาสกีดกันไม่ให้ได้รับรางวัล ตามที่ควรได้ เป็นอำนาจเชิงการบังคับ (Coercive Power)

1.2.2.1.4. 1.4 การควบคุมข่าวสารข้อมูล (Control over information) อำนาจหน้าที่ในการเป็นผู้รับรู้ข่าวสารข้อมูลก่อนตำแหน่งอื่นๆ เช่น ผู้นำระดับกลางจะมีโอกาสมาก ทำให้มีอานาจต่อผู้ใต้บังคับบัญชา

1.2.2.2. อำนาจเฉพาะตน (Personal Power)

1.2.2.2.1. บุคคลใดบุคคลหนึ่ง มี หรือ ครอบครองสิ่งต่อไปนี้

1.2.2.3. อำนาจทางการเมือง (Political Power)

1.2.2.3.1. บุคคล / กลุ่มสร้าง / พยายามให้มีเพื่อควบคุมหรือต่อต้านอำนาจของบุคคลหรือกลุ่มบุคคลอื่น

1.2.3. แหล่งที่มาของอำนาจ

1.2.3.1. อำนาจจากการให้รางวัล Reward Power

1.2.3.1.1. เป็นอำนาจที่เกิดขึ้นเมื่อมีสิทธิหรือความสามารถที่จะให้รางวัลผู้อื่น ผู้อื่นต้องทำตามที่สั่ง ถ้าไม่ทำตามเมื่อใดก็อดที่จะได้รางวัล หรือสิ่งที่ต้องการ เช่น การเลื่อนตำแหน่ง ขึ้นเงินเดือน ไม่อนุญาตให้ลาหยุดงาน ฯลฯ

1.2.3.2. อำนาจในการลงโทษ Coercive Power

1.2.3.2.1. เป็นอำนาจที่เกิดขึ้นโดยถ้าลูกน้องไม่ทำตามที่ผู้บริหารสั่งก็จะถูกขู่ลงโทษ หรือไล่ออก ทำให้เกิดความกลัว ถ้าใครก็ตามที่มีอำนาจจากหน้าที่ ก็มักจะมีอำนาจประเภทนี้ และอำนาจจากการให้รางวัลควบคู่ไปด้วยเสมอ

1.2.3.3. อำนาจตามกฏหมาย Legitimate Power

1.2.3.3.1. อำนาจที่ติดมากับหน้าที่หรือตำแหน่งตามสายงาน ซึ่งพนักงานต้องยอมรับ เมื่อใครมาดำรงตำแหน่งนี้ก็จะมีอำนาจตามตำแหน่ง แต่เมื่อใดที่หมดวาสนาอำนาจนั้นก็จะหมดไปด้วย

1.2.3.4. อำนาจจากความสามารถ Expert Power

1.2.3.4.1. เป็นอำนาจที่เกิดขึ้นจากความรู้ ความชำนาญ ทำงานได้ดีมีประสิทธิภาพเหนือผู้อื่น เป็นอำนาจแบบไม่เป็นทางการ (informal power) ไม่ใช่เกิดจากตำแหน่งตามสายงาน

1.2.3.5. อำนาจจากการอ้างอิง Referent Power

1.2.3.5.1. เป็นอำนาจที่เกิดจากตัวบุคคล ที่เราเคารพ ยกย่องนับถือ หรือชื่นชอบความมีชื่อเสียง และถือเป็นต้น แบบผู้นั้นมักจะมีอำนาจในการสั่งการหรือชี้นำต่อเราได้ เช่น ดาราภาพยนตร์ นักกีฬา นักร้อง ซึ่งทำให้เกิดพฤติกรรมเลียนแบบ

1.2.3.6. ผู้นำอาจจะมีอำนาจทั้ง 5 ได้ แตกต่างกันตามขนาดของอำนาจจะมีมากหรือน้อยต่างกันขึ้นอยู่กับลักษณะของผู้นำ ผู้ตาม องค์การ ลักษณะ งาน การใช้อานาจ และแนวทางการใช้อำนาจ อำนาจชนิดหนึ่งสามารถจะส่งเสริมให้เกิดอานาจอีกชนิดหนึ่ง หรือ เพิ่มระดับของอานาจชนิดหนึ่งได้และสามารถจะกัดกร่อนหรือทำลาย อำนาจอีกชนิดหนึ่งได้เช่นกัน (Hoy and Miskel, 1991 : 84-86)

1.3. สิทธิอํานาจ (Authority)

1.3.1. สิทธิอันชอบธรรมที่มีอิทธิพลต่อผู้อื่นตามตำแหน่งหรือตามที่กฏหมายกำหนดไว้

1.3.2. อำนาจที่เป็นทางการและถูกต้องตามกฎหมาย ที่ได้มาจากตำแหน่งที่เป็นทางการ เช่น หัวหน้ากับลูกน้อง ซึ่งเป็นการยอมรับในสังคมเพื่อในการใช้อำนาจอย่างถูกต้องและมีประสิทธิผล effery Pfeffer

1.3.3. อำนาจที่ได้มาจากการดำรงตำแหน่งใดตำแหน่ง หนึ่ง โดยกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ อันเป็นประโยชน์และจำเป็นแก่การปฏิบัติงาน โดยเฉพาะองค์การใหญ่ๆ เพื่อให้งานสำเร็จลุล่วงด้วยดี ยุคล์ (Yukl, 1989 : 16)

1.3.4. อำนาจหน้าที่เป็นสิทธิ (Right) ที่ผู้ได้รับมอบจะดำเนินการภายใต้ความชอบธรรมและขอบเขตที่กาหนดให้โดยที่ผู้ตามต้อง ยอมรับและปฏิบัติตาม อานาจหน้าที่นี้จะหมดไปเมื่อบุคคลพ้นจากตาแหน่ง